Maarten gaat naar de eucharistie

20 minutes of pain: Dealing with a time constrained conference presentation

Vandaag nam ik nog eens deel aan een eucharistieviering. Voor de jongste lezers: de eucharistie is een beetje de Basic Fit voor de derde leeftijd. De fitness staat geprogrammeerd in de voormiddag – het piekuur voor 65-plussers – en bestaat uit laagdrempelige oefeningen zoals rechtstaan, zitten, terug rechtstaan, even naar voor wandelen en terug zitten. Zoals Basic Fit zijn er waarschijnlijk ook veel meer mensen geabonneerd op de kerk dan er aanwezigen zijn. En, opnieuw zoals Basic Fit, investeert de kerk in nieuw cliënteel, hierna de ‘communiclantjes’ genoemd.

Dienstplicht

Natuurlijk ga ik niet voor mijn plezier naar de Holy Fit: de huurovereenkomst van mijn nieuwe koor voorziet dat er maandelijks een delegatie de zondagmis opluistert in ruil voor onze wekelijkse repetities in de plaatselijke kerk. Dan had mijn vroegere koor met één jaarlijkse kerstviering een betere deal gesloten. Het zij zo.

De dienstplicht begint in de sacristie (jonge lezers: de kleedkamer). Bedwelmd onder een dikke mist van wierook begrijp ik waarom kerkkoren steevast zo verlept klinken. Mijn stembanden klitten dicht, voordat ik ook maar één noot gezongen heb. In twee rijen wandelen we de kerk in, gevolgd door een Nederlandse pastoor, een Filipijnse misdienaar en drie Jedi’s in zwarte gewaden. Voor de oudere lezers: jedi’s zijn pastoors uit de ruimte met lichtgevende kruisbeelden.

SMS ‘SCHULDGEVOEL’

Met niet gekende partituren in mijn hand en een freestylende organist op de achtergrond doe ik mijn best om toon- en tekstvast te zingen, maar ik weet dat de Heer alles ziet en hoort. Wat de kerkgangers kennelijk niet beseffen, is dat je als koor ook alles ziet en hoort. Geen enkele geeuw, ochtendlijke stretch, gegaap naar het plafond of neusgepeuter gaat onopgemerkt voorbij. We zijn samen onderweg, diep in de harige neusholte van de Leuvense katholiek. Ja, meneer links op de vierde rij, ik kijk naar jou.

Na een drietal nummers mag het koor plaatsnemen in de kerk en worden de communiclantjes gedwee naar de sacristie gehoed. Het tijdsbesef begint stilaan te tanen – heb ik wel vaker in de kerk – en plots is het tijd voor de offerande. Helaas ligt mijn jas met kleingeld nog in de sacristie en God aanvaardt vooralsnog nog geen bancontact voor kleine bedragen. Een sms-dienst lijkt me anders wel wat. “SMS ‘GEÏNSTITUTIONALISEERD SCHULDGEVOEL’ naar 7777”. Hopelijk blijven de communiclantjes uit mijn jaszak. God ziet alles, kleine boefjes!

Death by hostie

Vervolgens start de pastoor zijn preek – tijd vervaagt tot een zinledige herinnering met een onbestemde zwijm van nostalgie – en het thema van de week is: melaatsheid. Lekker gezellig. Edoch, ere wie ere toekomt, de pastoor doet zijn opperste best om de boel op te vrolijken. De parochievader maakt zijn publiek warm met een dozijn zinspelingen op het woord ‘huid’ (met kleppers als ‘Sommige mensen verkopen hun huid duur’ of ‘sommige mensen hebben een olifantenhuid’) om dan genadeloos de brug te slaan met de actualiteit. Ebola! Aids! En wat te denken van de symbolisch ‘onaanraakbaren’ in onze samenleving als de zieken, de ouderen en de daklozen? We moeten allemaal wat meer leven als Pater Damiaan, zo gebiedt de pastoor ons.

Na de sensibilisering tegen smetvrees zet de priester met een wel zeer cynische timing de communie in. Zou het onvermijdelijke fysieke contact bij het uitdelen van hosties pater Damiaan fataal geworden zijn? Gelukkig zit het koor vooraan. De kans op ‘death by hostie’ is dus beperkt en ook verdwaalde snottepieten staan vandaag niet op het menu. Ja, meneer links op de vierde rij, ik kijk nog steeds naar jou.

Voetbal

Ergens naar het einde toe – tijd is een illusie, de muren van deze kerk bakenen mijn realiteit af – wandelen de communiclantjes de sacristie uit met een knutselwerkje. Vol goede moed probeert de pastoor in te breken in de belevingswereld van de kleintjes via de kernconcepten uit de christelijke moraal:

  • En wat heb jij gekozen, jongeman?
  • Een voetballer.
  • Een voetballer? En waarom heb je een voetballer gekozen?
  • Omdat die een goal heeft gemaakt.
  • Ah zo. …En dus heb jij ook een beetje die goal gemaakt, nietwaar?

Het kind is echter niet mee en ook voor mij ligt het thema van fysieke ontbinding nog te vers in het geheugen om mee te gaan in een betoog over verbondenheid.

Zielloos

Terwijl de misviering voortkabbelt – tijd is de cognitieve melaatsheid die ons driedimensionale bewustzijn uiteen doet vallen in schijnbaar coherente, vatbare ervaringen – lezen de drie Jedi’s één voor één een tekstje voor. Heel even heb ik het moeilijk, wanneer de meest anderstalige van de drie in zijn beste Nederlands struikelt over het woord ‘onuitspreekbaar’.

Daarna worden koor en kerkgangers uitgenodigd om samen een tekstje op te zeggen. Mijn afkeer ten aanzien van georganiseerd geloof is niet zodanig groot dat ik zou weigeren om de goede Heer toe te spreken, maar er zijn niet genoeg hosties in de wereld om mij te verleiden tot een enthousiaste voordracht. Ik kies dus voor de middenweg: ik lees de teksten bedaard mee, maar zonder enig gevoel, intonatie of interpretatie. Kennelijk is iedereen diezelfde overtuiging toegedaan, want ik val allerminst uit de toon. Werkelijk iedereen past dezelfde strategie toe en dreunt de teksten zielloos af, zonder pathos, zonder betekenis. Neen, ik geloof ze niet, die gelovigen.

Amen

De eucharistie is voltrokken, we mogen naar buiten. De zon schijnt, de lucht is blauw en ik heb nog een ganse zondag om daarvan te genieten. Het besef van tijd keert terug en een gevoel van ondeelbare dankbaarheid overvalt me. En zo is de vergelijking met een sportactiviteit wederom terecht. Neem nu joggen. Je ziet er keer op keer tegen op, maar na afloop ben je blij dat je het gedaan hebt. Of dat het überhaupt gedaan is. Een heilige geest in een heilig lichaam. Vette aanrader, die Holy Fit!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s